დაშვების კონტროლის სისტემების სახეები და როგორ შევარჩიოთ შესაფერისი
ავტონომიური და ქსელური კონტროლერები, ბარათი, კოდი, თითის ანაბეჭდი, სახე და სმარტფონი, საკეტები და ტურნიკეტები. როგორ შევარჩიოთ სისტემა ობიექტისთვის.
4 წთ საკითხავი

დაშვების კონტროლის სისტემების სახეებს სამი ნიშნით არჩევენ: როგორ არის მოწყობილი კონტროლერი, რით ადასტურებს ადამიანი გავლის უფლებას და რა იღება ფიზიკურად. კონტროლერი ავტონომიური ან ქსელურია. უფლებას ადასტურებენ ბარათით, კოდით, თითის ანაბეჭდით, სახით ან სმარტფონით. იღება საკეტი, ტურნიკეტი ან შლაგბაუმი. დაშვების კონტროლის სისტემა თავისიანებს ატარებს, უცხოებს არ უშვებს და იწერს, ვინ და როდის გაიარა, შესაფერის ვარიანტს კი კარების რაოდენობა, ადამიანების რაოდენობა და გავლების ჟურნალის საჭიროება განსაზღვრავს.
ავტონომიური და ქსელური კონტროლერები
ავტონომიური კონტროლერი კართან დგას, ხშირად წამკითხველთან ერთ კორპუსში. ის ინახავს ბარათების ან ანაბეჭდების სიას და თავად წყვეტს, გააღოს თუ არა საკეტი. ბარათებს ადგილზე, მასტერ ბარათით ან კლავიატურიდან ამატებენ. ასეთი ვარიანტი ერთი-ორი კარისთვის გამოდგება: ბინის ან სადარბაზოს შესასვლელისთვის, სათავსოსთვის, პატარა ოფისის სერვერულისთვის. თითოეულ კარს ცალკე აწყობენ და გავლების ჟურნალი ან არ იწარმოება, ან მხოლოდ ადგილზე იკითხება.
ქსელური კონტროლერები ქსელით უერთდება პროგრამას ან სერვერს. ერთი საშვი ყველა კარზე მუშაობს, უფლებებს ზონებისა და განრიგის მიხედვით აწესებენ, ჟურნალი მაშინვე ჩანს, დაკარგულ ბარათს კი მთელ შენობაში ერთი მოქმედებით ბლოკავენ. ეს გადაწყვეტაა რამდენიმეკარიანი ოფისისთვის, საწყობისთვის, სკოლისთვის ან ბიზნეს ცენტრისთვის. ზოგი სისტემა ღრუბლით იმართება, ამ შემთხვევაში უფლებებს ბრაუზერიდან ან აპლიკაციიდან ცვლიან.
| პარამეტრი | ავტონომიური სისტემა | ქსელური სისტემა |
|---|---|---|
| კარების რაოდენობა | ერთი-ორი | რამდენიმედან ასობითამდე |
| სად ინახება საშვები | კართან მდგარ კონტროლერში | პროგრამაში, საიდანაც ყველა კონტროლერს ეგზავნება |
| გავლების ჟურნალი | არ არის ან მხოლოდ ადგილზე | რეალურ დროში, ანგარიშებით |
| უფლებები დროისა და ზონების მიხედვით | შეზღუდულად | კი |
| დაკარგული ბარათის დაბლოკვა | თითოეულ კარზე ცალკე | ყველგან ერთდროულად |
ორივე ტიპის მოდელები კატალოგშია: ავტონომიური კონტროლერები და ქსელური კონტროლერები.
რით ადასტურებენ გავლის უფლებას
| იდენტიფიკატორი | ძლიერი მხარე | სუსტი მხარე | სად გამოდგება |
|---|---|---|---|
| ბარათი ან ბრელოკი 125 კჰც | იაფია, სწრაფად გაიცემა | ადვილად კოპირდება | სადარბაზო, დამხმარე ოთახები |
| ბარათი ან ბრელოკი 13,56 მჰც დაშიფვრით | კოპირება გაცილებით რთულია | უფრო ძვირია, წამკითხველს დაშიფვრის მხარდაჭერა სჭირდება | ოფისი, საწყობი, ფასეულობების ზონები |
| PIN კოდი | თან არაფრის ტარება არ არის საჭირო | კოდს სხვებს უყვებიან | ბარათთან ერთად სერვერულისთვის ან სალაროსთვის |
| თითის ანაბეჭდი | სხვისთვის გადაცემა შეუძლებელია | ცუდად კითხულობს ჭუჭყიან, მშრალ და გაცვეთილ თითებს, ხელთათმანით არ მუშაობს | ოფისი, სამუშაო დროის აღრიცხვა |
| სახე | უკონტაქტოა და სწრაფი | სწორი განათება სჭირდება, უფრო ძვირია | ოფისი, გამშვები პუნქტი, მშენებლობა, საწყობი |
| სმარტფონი | მოსახერხებელია სტუმრებისა და დროებითი საშვებისთვის | ტელეფონსა და აპლიკაციაზეა დამოკიდებული | ბიზნეს ცენტრი, კოვორკინგი, საცხოვრებელი კომპლექსი |
125 კჰც ბარათს ან ბრელოკს ნებისმიერი იაფი კოპირების მოწყობილობა წამებში კითხულობს. თუ კარს მიღმა ფულია, საქონელი ან დოკუმენტები, აიღეთ დაშიფვრიანი 13,56 მჰც ბარათები და ბრელოკები და წამკითხველები, რომლებიც მას უჭერს მხარს. მშენებლობასა და საწყობში თითის ანაბეჭდი ჭუჭყისა და კოჟრების გამო ხშირად არ იკითხება და იქ სახის ამოცნობა უკეთ მუშაობს.
საკეტები, ტურნიკეტები და შლაგბაუმები
ელექტრომაგნიტური საკეტი კარს მანამ იჭერს, სანამ მას კვება მიეწოდება, და გათიშვისას იღება. ეს მოსახერხებელია ევაკუაციის გზებზე, მაგრამ UPS-ის გარეშე დენის გათიშვისას კარი ღია დარჩება. ელექტრომექანიკური საკეტი ან ელექტროჩამკეტი კვების გარეშე ჩაკეტილი რჩება და გასაღებით იღება. მას გარე კარებსა და ეზოს კარებზე აყენებენ. არჩევანი კარზე, ევაკუაციის მოთხოვნებზე და იმაზეა დამოკიდებული, რა უნდა მოხდეს კვების გათიშვისას. შესაფერისი მოდელები განყოფილებაშია საკეტები.
ადამიანების ნაკადისთვის ტურნიკეტს აყენებენ, მანქანებისთვის შლაგბაუმს, ფართო და მინის კარებისთვის კი ავტომატურ ამძრავებს. ყოველ კონტროლირებად კარს შიგნიდან გასასვლელი ღილაკი სჭირდება, ევაკუაციის გზებზე კი ავარიული გაღების ღილაკიც.
კავშირი სხვა სისტემებთან
დაშვების კონტროლს სახანძრო სიგნალიზაციას უერთებენ, რომ განგაშისას ევაკუაციის გზებზე კარები ავტომატურად გაიღოს. ვიდეოთვალთვალთან კავშირი თითოეულ გავლას კამერის კადრს ამატებს. თუ იგივე ტერმინალები თანამშრომლების მოსვლასა და წასვლას აღნიშნავს, სისტემა სამუშაო დროს აღრიცხავს, რაზეც დაწვრილებით ვწერდით სტატიაში სამუშაო დროის აღრიცხვა თითის ანაბეჭდითა და სახით. სტუმრებისთვის დაშვების კონტროლს ვიდეო დომოფონით ავსებენ.
რა გადაწყვიტოთ მონტაჟამდე
- რომელი კარების, ჭიშკრებისა და ტურნიკეტების კონტროლია საჭირო და რა მასალისაა ისინი. კარზეა დამოკიდებული საკეტის ტიპი.
- რამდენი ადამიანი გადის და რამდენად ხშირად იცვლება პერსონალი. დიდი დენადობისას უფრო მოსახერხებელია ბარათები, რომელთა გაცემა და დაბლოკვა ადვილია.
- სჭირდება თუ არა ხელმძღვანელს გავლების ჟურნალი და ანგარიშები.
- სჭირდება თუ არა სამუშაო დროის აღრიცხვა იმავე ტერმინალებზე.
- რა უნდა მოხდეს დენის გათიშვისა და ხანძრის დროს.
როგორ ვაპროექტებთ დაშვების კონტროლს
LAGI-ს ინჟინერი ათვალიერებს თითოეულ კარს, არჩევს საკეტს მისი კონსტრუქციისა და ევაკუაციის გზის მიხედვით, ირჩევს კონტროლერებისა და იდენტიფიკატორების ტიპს და გაჩვენებთ, სად გაივლის კაბელები. ობიექტის დათვალიერება თბილისში უფასოა. შემდეგ ვასრულებთ დაშვების კონტროლის სისტემის მონტაჟს, თანამშრომლებს სისტემაში ვამატებთ და ადმინისტრატორს ვასწავლით საშვების გაცემასა და დაბლოკვას. ბიზნესისთვის მზა გადაწყვეტის მაგალითი გვერდზეა ოფისის უსაფრთხოება. ობიექტის აღწერა შეგიძლიათ ღირებულების ანგარიშის ფორმით გამოგვიგზავნოთ.
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის დაშვების კონტროლის სისტემა მარტივად?
ეს მეხსიერების მქონე ელექტრონული საკეტია. სისტემა კარს უღებს მათ, ვისაც გავლის უფლება აქვს, და დანარჩენებს არ უშვებს. უფლებას ბარათით, კოდით, თითის ანაბეჭდით, სახით ან სმარტფონით ადასტურებენ. ამავდროულად სისტემა იწერს, ვინ, რომელი კარით და როდის გაიარა, ამიტომ ჟურნალით ნებისმიერი მოვლენის აღდგენა შეიძლება.
რით განსხვავდება ავტონომიური სისტემა ქსელურისგან?
ავტონომიური სისტემა ერთ კარს მართავს და საშვებს ამ კართან მდგარ კონტროლერში ინახავს. ქსელური სისტემა ბევრ კარს ერთ სისტემად აერთიანებს საერთო საშვების სიით, უფლებებით ზონებისა და დროის მიხედვით და ჟურნალით პროგრამაში. ერთი-ორი კარისთვის ავტონომიური საკმარისია, რამდენიმეშესასვლელიანი ოფისისა ან საწყობისთვის კი ქსელური სჭირდება.
დომოფონიც დაშვების კონტროლის სისტემაა?
კი, გასაღებებით ან ჩიპებით მომუშავე დომოფონი სადარბაზოს ან ეზოს კარისთვის მარტივი დაშვების კონტროლია, რომელსაც სტუმართან ზარი და საუბარი ემატება. ოფისისა და საწყობისთვის მისი შესაძლებლობები, როგორც წესი, საკმარისი არ არის: დროისა და ზონების მიხედვით უფლებები არ აქვს, გავლების ჟურნალი კი ან არ იწარმოება, ან არასრულია. იქ დომოფონს სრულფასოვან დაშვების კონტროლთან ერთად აყენებენ.
გაიღება თუ არა კარი დენის გათიშვისას?
საკეტზეა დამოკიდებული. ელექტრომაგნიტური საკეტი კვების გარეშე იღება, ელექტრომექანიკური კი ჩაკეტილი რჩება და გასაღებით იღება. რომ სისტემამ გათიშვისას იმუშაოს, კონტროლერებსა და საკეტებს აკუმულატორიან კვების ბლოკს უერთებენ. რამდენ ხანს გაძლებს, აკუმულატორის ტევადობასა და საკეტების რაოდენობაზეა დამოკიდებული.